1-     یادم است قبل­ترها هروقت به مبحث ساختارگرایی و متفکرین ساختارگرا می­رسیدم، شب خواب می­دیدم در باغی سرسبز با یکی از ساختارگرایان نشسته­ام و آنها برایم از نظریاتشان می­گویند. این را گفتم که بدانم گویا ناخودآگاه گرایش و ارادتی قلبی به آنها دارم. -خدا به داد آن دنیایم برسد می­ترسم با آنها محشور شوم. –

 

2-     ساختارگرایان معتقدند فرهنگ و اندیشه بشر بر پایه مفاهیمی شکل گرفته­اند که دو به دو با هم در تضاد و تقابل­اند. مثل بالا و پایین، قوی و ضعیف، عقل و حس و... . خصوصیت اصلی این متغیرها و مفاهیم دوتایی آن است که در این تقابل­ها همیشه یکی از دو طرف ارزش مثبت دارد و طرف دیگر کم­ارزش و پست قلمداد می­شود. در حقیقت این مفاهیم دسته­بندی خنثایی ارائه نمی­دهند بلکه جهان را ارزش­گذاری هم می­کنند. آنها معتقدند در دنیای مدرن از بین دوتایی­های عقل-حس، عمومی-خصوصی، تولیدی-غیرتولیدی، انتزاعی-انضمامی، قوی-ضعیف، مرد-زن، مفاهیم طرف اول همه در یک گروه قرار گرفته وارزشمندند و طرف دوم به زنان تعلق دارد و کم­ارزش­اند. در حقیقت انسان این دنیا ناخودآگاه به حس و هرآنچه که با آن ربط داشته باشد ارزش پایین­تری می­دهد تا عقل و الخ.

 

3-     هر دوره تاریخی هم دوتایی­های خاص خود را دارد. یعنی من انسان مدرن برای فهم فضای مفهومی قرون وسطی نمی­توانم یعنی نباید با همین دوتایی­های عصر خودم با آن مواجه شوم و باید بتوانم دوتایی­های سلسله­مراتبی آن دوران را بدانم و بعد سعی کنم فضای فکری آن را درک کنم.

 

4-     در مورد دین هم همین­طور برای درک نگاه دین به زنان هم نباید با ذهن مدرن خودم مفاهیم دینی را ارزش­گذاری کنم و بفهمم بلکه باید دوتایی­های آن پارادایم را درک کنم. یادم است اولین بار که در نوجوانی شنیدم در نهج­البلاغه در وصف زنان آمده نواقص­العقول کلی رنگ به رنگ شدم و نمی­توانستم جلوی عصبانیت و اشکم را بگیرم. یا وقتی آیات بهشتی را در قرآن می­خواندم مدام به خدا می­گفتم:"خدایا به فرشته­ها امر بفرما آن دنیا اصرار نکنند که من وارد بهشت شوم. با این اوضاع بهشت ترجیح می­دهم همان دم در بنشینم." این مثال­ها که هر روزه ممکن است برای همه ما اتفاق بیفتد نشان از این دارد که من مدرن با ذهن و دسته­بندی مدرن خودم به سراغ دین رفته­ام و با آن مواجه می­شوم. با نگاه مدرن خودم می­گویم خب عقل ارزشمند است حال که زنان در دین نواقص­العقول خوانده می­شوند پس دین دارد به زنان توهین می­کند و الخ. نمی­دانم در دین این ارزش­گذاری­ها چه­طور است فقط خواستم بگویم نباید با این نگاه با دین مواجه شد. نباید سیستم ارزش­گذاری خود را بر پارادایم دینی تحمیل کنیم باید سیستم دوتایی و ارزش­گذاری خود فضای دینی را بفهمیم و بعد فضای آن را درک کنیم.

 

5-     همین...